ភ្នំក្រោម
— ភ្នំដែលហនុមានបោះ —
រឿងព្រេងនិទានពីខេត្តសៀមរាប
រឿងអំពីភ្នំក្រោម ដែលលេចឡើងនៅមាត់បឹងទន្លេសាប។
ថ្ងៃមួយ ហនុមាន ដែលជាមេទ័ពស្វា បានទទួលភារកិច្ចសំខាន់មួយពីព្រះរាម។ ដើម្បីព្យាបាលព្រះលក្ស្មណ៍ ដែលជាព្រះអនុជ ដែលរងរបួសដោយព្រួញ ហនុមានត្រូវទៅស្វែងរកដើមឈើឱសថ។
ព្រះរាជាមិនបានប្រាប់ហនុមានថា ដើមឈើឱសថនោះមានឈ្មោះថា «ជើងក្រងស្វា» ដែលមានន័យថា «ដើមឈើស្វា» ឡើយ។ ទ្រង់ធ្វើដូច្នេះ ដោយក្តីយកចិត្តទុកដាក់ ព្រោះមិនចង់ឲ្យហនុមាន ដែលជាស្វា ឮឈ្មោះនោះ ហើយគិតថាត្រូវគេចំអក រួចបាក់ទឹកចិត្ត។
ដោយមិនដឹងឈ្មោះ ហនុមានបានស្វែងរកដើមឈើឱសថតាមការស្មាន ហើយបាននាំយកមកថ្វាយព្រះរាជាចំនួនបីដង។ ប៉ុន្តែគ្មានមួយណាជាដើមឈើដែលត្រូវការនោះទេ។
ដោយអស់សេចក្តីអត់ធ្មត់ ហនុមានបានសម្រេចចិត្តកាត់ពាក់កណ្តាលខាងលើនៃភ្នំត្រំបាត់ទាំងមូល ហើយឲ្យព្រះរាជាស្វែងរកដោយផ្ទាល់។ ពេលនោះ ព្រះរាជាក៏រកឃើញ «ជើងក្រងស្វា» យ៉ាងងាយស្រួល។
ដោយដឹងថាខ្លួនមិនត្រូវបានគេប្រាប់ឈ្មោះ ហនុមានបានត្អូញថា «បើប្រាប់ខ្ញុំតាំងពីដំបូង ខ្ញុំមិនចាំបាច់យកភ្នំមកពាក់កណ្តាលទេ»។ ព្រះអនុជបានជាសះស្បើយ ហើយភ្នំនោះក៏លែងត្រូវការទៀត។ ព្រះរាជាបានបង្គាប់ឲ្យហនុមានយកភ្នំទៅដាក់កន្លែងដើមវិញ។
ប៉ុន្តែការដឹកភ្នំទៅកន្លែងដើមវិញ គឺជាផ្លូវដ៏ឆ្ងាយណាស់។ ហនុមាន ដែលមិនចូលចិត្តការងារលំបាកស្រាប់ ក៏បានបោះភ្នំនោះចោលដោយកម្លាំងទាំងអស់។
ភ្នំនោះបានត្រឡប់ក្បាលចុះក្រោមនៅលើអាកាស ហើយធ្លាក់មកនៅកន្លែងបច្ចុប្បន្ន។ ដោយសារតែកំពូលភ្នំដើមបានទៅនៅខាងក្រោម ហើយផ្នែកកណ្តាលដែលត្រូវបានកាត់ បានក្លាយជាកំពូលថ្មី ទើបភ្នំនេះត្រូវបានគេហៅថា «ភ្នំក្រោម» ដែលមានន័យថា «ភ្នំដែលត្រឡប់ចុះក្រោម»។ គេនិយាយថា ដើមឈើឱសថជើងក្រងស្វា នៅតែដុះដោយខ្លួនឯងនៅលើភ្នំនេះរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។
ចប់។
អំពីរឿងនេះ
ហនុមាន ដែលជាមេទ័ពស្វាក្នុងរឿងនេះ គឺជាទេវតាដ៏ល្បីក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ។ គេនិយាយថា រាជវង្សកម្ពុជាមានដើមកំណើតមកពីប្រទេសឥណ្ឌា ហើយទេវតា និងរឿងព្រេងរបស់ឥណ្ឌា តែងតែលេចឡើងក្នុងរឿងព្រេងនិទានខ្មែរ។ ម្យ៉ាងទៀត គេនិយាយថា ហនុមាននេះ គឺជាគំរូនៃស៊ុនវូខុង ស្តេចស្វា ក្នុងរឿងចិនបុរាណ «ដំណើរទៅទិសខាងលិច»។
នៅក្នុងផែនទី និងសៀវភៅណែនាំជាភាសាជប៉ុន ភ្នំនេះច្រើនត្រូវបានគេសរសេរថា «Phnom Kurom» ប៉ុន្តែនៅក្នុងសៀវភៅរូបភាពរបស់យើង យើងសរសេរថា «Phnom Kraom» ដើម្បីឲ្យកាន់តែជិតនឹងការបញ្ចេញសំឡេងតាមប្រពៃណី។ នៅខាងក្រោយភ្នំ មានបឹងទន្លេសាបដ៏ធំល្វឹងល្វើយដូចសមុទ្រ។