ក្រុងយ៉ុង
— រឿងរបស់ជនជាតិគ្រឹង —
រឿងព្រេងនិទានពីខេត្តរតនគិរី
រឿងរបស់ចាស់ទុំ «ក្រុងយ៉ុង» ដែលមានអំណាចអាថ៌កំបាំង ដែលតំណាលតៗគ្នាក្នុងចំណោមជនជាតិគ្រឹង នៅតំបន់ភ្នំ។
កាលពីព្រេងនាយ នៅតំបន់ភ្នំនៃខេត្តរតនគិរី ជាទឹកដីដែលជនជាតិគ្រឹងរស់នៅ មានកន្លែងអាថ៌កំបាំងមួយ ដែលគេហៅថា «វាលថ្ម»។ នៅកណ្តាលព្រៃ មានតែកន្លែងនោះទេ ដែលគ្មានដើមឈើដុះ ហើយមានថ្មរាបស្មើលាតសន្ធឹងរហូតដល់ភ្នែកមើលលែងឃើញ។
នៅក្នុងរូងភ្នំមួយក្បែរនោះ ដែលមានទឹកអូរហូរចូល មានលំនៅដ្ឋានមួយ ដែលមានទាំងគ្រែថ្ម។ អ្នកដែលរស់នៅទីនោះ គឺក្រុងយ៉ុង ជាមេដឹកនាំនៃទឹកដីនេះ ដែលមានអំណាចវិញ្ញាណអាថ៌កំបាំង អាចបញ្ជាអាកាសធាតុតាមចិត្ត។
នៅក្នុងរូងភ្នំរបស់ក្រុងយ៉ុង មានរបស់របរគ្រប់យ៉ាង ចាប់ពីចាន ពាង ឧបករណ៍បរបាញ់ រហូតដល់ឧបករណ៍ភ្លេងសម្រាប់ពិធីបុណ្យ។ គេនិយាយថា នៅពេលត្រូវការ អ្នកភូមិតែងមកកាន់រូងភ្នំ ហើយខ្ចីរបស់ទាំងនោះយកទៅប្រើ។
ជនជាតិគ្រឹងក៏មានទំនៀមទម្លាប់មួយ ដែលគូស្វាមីភរិយាទើបរៀបការ ស្នាក់នៅក្នុងបន្ទប់របស់ក្រុងយ៉ុងរយៈពេល ៧ ថ្ងៃ ដើម្បីចំណាយពេលក្រេបទឹកឃ្មុំ។ គេនិយាយថា ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ក្រុងយ៉ុងបានផ្លាស់ទៅស្នាក់នៅកន្លែងផ្សេង។
ពេលវេលាបានកន្លងទៅយូរ ក្រុងយ៉ុងបានចាស់ជរា ហើយទទួលមរណភាព។ ជនជាតិគ្រឹងបានព្យាយាមបូជាសពលោកតាមទំនៀមទម្លាប់ ប៉ុន្តែគួរឲ្យចម្លែក ទោះបីដាក់អុសប៉ុន្មានក៏ដោយ ក៏ផ្នែកខាងលើនៃរាងកាយរបស់លោកនៅតែមិនឆេះ។ ប្រហែលមកពីអំណាចវិញ្ញាណដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនលោក។ ចំណាយពេល ៣ ថ្ងៃ ទើបការបូជាសពបានបញ្ចប់។
នៅពេលក្រុងយ៉ុងលែងនៅ អ្នកភូមិដែលមកសងរបស់ដែលបានខ្ចី ក៏ថយចុះបន្តិចម្តងៗ ហើយទីបំផុត រូងភ្នំក៏ទទេស្អាត។
ថ្ងៃមួយ បុរសអាកប្បកិរិយាមិនល្អម្នាក់ បាននាំស្ត្រីដែលមិនទាន់រៀបការចូលទៅក្នុងរូងភ្នំ ហើយប្រព្រឹត្តអំពើមិនសមរម្យ។ ក្រុងយ៉ុង ដែលបានក្លាយជាវិញ្ញាណ ហើយមើលឃើញហេតុការណ៍នោះ បានខឹងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការបាត់បង់សណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងភូមិ ហើយថ្ងៃមួយ លោកស្រាប់តែធ្វើឲ្យពិដានថ្មនៃរូងភ្នំបាក់ធ្លាក់ចុះ។
នៅចម្ងាយប្រហែល ១០ គីឡូម៉ែត្រ ខាងជើងបានលុង វាលថ្ម និងរូងភ្នំដែលបាក់ធ្លាក់ នៅតែមានរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ ប្រហែលជាវិញ្ញាណរបស់ក្រុងយ៉ុង នៅតែរស់នៅទីនោះ។
ចប់។
អំពីរឿងនេះ
រឿងនេះ ត្រូវបានគេនិទានតៗគ្នាក្នុងចំណោមជនជាតិគ្រឹង ដែលជាជនជាតិភាគតិចនៅតំបន់ភ្នំនៃខេត្តរតនគិរី។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ក្រៅពីជនជាតិខ្មែរដែលជាភាគច្រើន ក៏មានជនជាតិភាគតិច ដែលភាគច្រើនរស់នៅតំបន់ភ្នំ ដែលមានវប្បធម៌ និងជំនឿផ្ទាល់ខ្លួន ហើយម្នាក់ៗមានរឿងព្រេងនិទានរៀងៗខ្លួន។